Geologia

| Mapa | Miejscowości | Geologia | Klimat | Wody | Roślinność | Zwierzęta | Ekologia |

| SKAŁY | JASKINIE | GÓRY | WĄWOZY |

Dorzecze Prądnika leży w całości na terenie Jury Krakowsko-Cżestochowskiej, z czym wiąże się określone położenie i rzeźba terenu. W starszym trzeciorzędzie (paleogenie) większa część rejonu prądnickiego podlegała procesom denudacyjnym, które doprowadziły do powstania rozległej, lekko falistej wierzchowiny, wzniesionej średnio 250-450 m npm. W części pn.-zach. wierzchowina usiana jest licznymi skałkami nazywanymi ostańcami, zbudowanymi z odpornych wapieni skalistych wieku jurajskiego, które w czasach powstawania wierzchowiny nie uległy zniszczeniu. Pod koniec trzeciorzędu (pliocen) wskutek silnej erozji wgłębnej potoków wykształciła się obecna sieć rzeczna: cieki płynące z północy na południe wycięły dolinki koryt rzecznych. Równocześnie z rozwojem dolin, w wyniku działalności krasowej wód podziemnych, powstały liczne jaskinie. Lądolód, który dotarł tutaj w dziejach tylko jeden raz, pokrył teren glinami, piaskami i żwirami (częściowo już wyniesionymi z dolin).

W czasie zlodowacenia środkowopolskiego i bałtyckiego dzisiejszy rejon prądnicki znajdował się w strefie klimatu chłodnego. U schyłku epoki lodowcowej został nawiany z północy less, który zalega warstwami o miąższości nawet do kilku metrów. Współcześnie (holocen) na dnach cieków wodnych powstają muły, piaski i żwiry. Holoceńskim osadem jest martwica wapienna występująca głównie w dni Doliny Sąspowskiej.
Dolina Prądnika i Sąspowska to główne i stale odwadniane jary krasowe o prostopadłych, skalistych zboczach i płaskim dnie, do których uchodzą mniejsze dolinki o różnym charakterze - często bezwodne. U wylotu bocznych dolin tworzą sie nieraz charakterystyczne stożki napływowe, które powodują spychanie potoków pod przeciwległy brzeg. Formy skałkowe u wylotu dolinek to bramy skalne lub iglice.

Innymi formami związanymi z działalnością krasową wód podziemnych są jaskinie i schroniska skalne (w samym Ojcowskim Parku Narodowym jest ich ponad 400). Więcej o geologii...

 
Wykaz ważniejszych form geologicznych:
 
S K A Ł Y
 
Barania
Brama Krakowska
Bystra
Ciche Skały
Czaszka
Długa Skała (Stroma Skała)
Grodzisko
Igła Deotymy
Kawalerskie Skały
Kocica
Kopcowa
Kozia
Koziarnia
Kozica
Koźniowa
Krukowskiego
Krzemionka
Krzykała
Krzyżowa w Ojcowie
Krzyżowa w Prądniku Korzkiewskim
Krzyżówka
Kurowskiego
Latarnia Twardowskiego
Lusikowa
Łaskawiec
Maczuga Herkulesa (Pałka Herkulesa, Sokola, Sokolica, Skała Twardowskiego)
Malarzówka
Malesowe Skały
Mickiewicza
Młynarskie Ściany
Muszla
Oborzysko
Ogrojec przy Jaskini Ciemnej
Okopy
Panieńskie Skały
Pastuszki (Pastusze)
Plażówki
Podwójna Skała
Przelotna
Psiklatka
Pszczela
Puchaczowa (Puchacza)
Rękawica
Sadłowa
Sfinks
Skały Langiewicza
Skały Łamańca
Skały Nad Trzaską
Skały Ostrogi
Skały Sucze
Skały Sucze
Skały Wernyhory
Skamieniały Wędrowiec
Słupek
Sobótka
Sowia
Stokowa Skała
Sukiennice
Szabelki
Szalej
Tańcówki
Wędrowce (Pochylce)
Węzie Skały
Wójtowa
Zajęcza
 
J A S K I N I E
 
Biała (dł. 84 m)
Borsucza
Ciemna (dł. 230 m)
Czajowska zob. Łokietka
Dziurawiec przy Zamku
Dziurawiec w Dolinie Sąspowskiej
Dziurawiec w Wąwozie Stodoliska
Koziarnia (dł. 90 m)
Krakowska (dł. 96 m)
Królewska zob. Łokietka
Leszczynowa
Lisia
Łokietka (dł. 320 m)
Maszycka
Nad Mosurem Starym Duża
Niedźwiedzia Jama
Oborzysko Wielkie
Okopy Wielka Dolna (dł. 110 m)
Pod Kościołem Wschodnia
Pod Kościołem Zachodnia
Potrójna
Pszczelna (za Krakowską Bramą)
Pustelnia
Sadlana (Sadłowa)
Sąspowska (dł. 100 m)
Sypialnia
W Studni (Jama Ani)
Zamieszkała Duża
Zbójecka (dł. 189 m)
Złodziejska
 
G Ó R Y
 
Chełmowa Góra
Góra I
Góra II
Góra III
Góra Koronna
Góra Okopy
Góra Zamkowa
Złota Góra
 
W Ą W O Z Y   I   D O L I N Y
 
Dolina Bibiczanki
Dolina Prądnika
Dolina Zachwytu
Wąwóz Jamki (z dużym skupiskiem jaskiń)
Wąwóz Korytania
Wąwóz Koziarnia
Wąwóz Kwietniowe Doły
Wąwóz Pilny Dół
Wąwóz Pod Świerki
Wąwóz Skalska Droga
Wąwóz Słupianka
Wąwóz Sokolec
Wąwóz Stodoliska
Wąwóz w Bosutowie
Wąwóz Wawrzonowy Dół
Wąwóz Wilcze Doły (Węgielny Dół)
Wąwóz Za Krakowską Bramą
Wąwóz Zamkowa Droga