Zwierzęta w Dorzeczu Prądnika

| Mapa | Miejscowości | Geologia | Klimat | Wody | Roślinność | Zwierzęta | Ekologia |

 
| B | C | D | G | J | K | L | Ł | M | N | O | P | R | S | Ś | T | W | Z | Ż |

Patrz także...

B

Bażant
~ ptak często spotykany wśród prądnickich pól uprawnych. Upierzenie samca jest brązowe z czarnymi końcówkami piór. Głowa jest zielono-niebieska, z czerwoną skórą wokół oczu. Samica jest cała brązowa z czarnymi i białymi plamkami. Żywi się nasionami, owocami, zielonymi częściami roślin. Płaskie, nieckowate gniazdo ukrywa w gęstych zaroślach. Młodymi opiekuje się prawie 3 miesiące
Biedronka siedmiokrotka
~ najładniejsza z biedronek, nieomylnie rozpoznawana nawet przez dzieci. Długość ciała do 8 mm, pokrywy skrzydeł czerwone z czarnymi kropkami. Można ją spotkać wszędzie tam, gdzie występują szkodniki: czerwce i mszyce - jej ulubiony pokarm. Także larwy tej drapieżniczki potrafią w ciągu swego życia zjeść kilkaset mszyc. Pięknie ubarwione larwy czterokrotnie linieją i przepoczwarzają się. Młody chrząszcz jest żółty, dojrzewając intensywnie czerwienieje, by z wiekiem znowu zblednąć. Wystraszona biedronka udaje martwą, broniąc się przed mniejszymi drapieżnikami (np. mrówkami) żółtą wydzieliną. Jej krewniaczka - dwukropka (również występująca na terenie dorzecza Prądnika) równie skutecznie tępi mszyce.
Bielinek kapustnik
~ ten pospolity motyl żyje najchętniej na otwartych przestrzeniach, nie omijając jednak ogrodów i działek. W okresie od kwietnia do października pojawiają się nawet 3 pokolenia. Żywi się nektarem różnych kwiatów. Samica składa po ok. 200 jaj na spodniej części liści kapusty. Gąsienice kapustnika potrafią wyrządzić duże szkody w uprawach.
Bocian
~ duży ptak często spotykany w dorzeczu Prądnika (np. na rozległych, podmokłych łąkach Toń). Mowa o bocianie białym, pospolicie brodzącym na podmokłych łąkach i rozlewiskach strumieni. Żywi się płazami, mięczakami, dżdżownicami, owadami i ich larwami. Bocian czarny jest tutaj rzadkością - jednak spotykaną: od 1976 r. pojawiał się corocznie na krótko w Dolinie Sąspowskiej. W 1990 r. zagnieździł się na terenie Parku Ojcowskiego.
Borsuk
~ masywny drapieżnik na krótkich nogach, o charakterystycznej spłaszczonej głowie w biało-czarne podłużne pasy. Zamieszkuje lasy liściaste i mieszane. Wygrzebuje podziemne korytarze z kilkoma wejściami, lub przejmuje nory po lisach. Aktywny od zmierzchu do świtu, kiedy to poluje na dżdżownice, ślimaki, małe ssaki i pisklęta. Nie gardzi tez padliną, grzybami i owocami.
Bóbr
~ w 1985 r. sprowadzono z Pojezierza Suwalskiego do Ojcowa 3 pary bobrów. Wbrew wcześniejszym obawom, zwierzęta zaaklimatyzowały się tu doskonale (głównie w Dol. Sąspowskiej) i w 1989 r. było ich już 15 sztuk. W tymże roku założyły swoje nowe żeremie nad Prądnikiem we wsi Januszowice, 3 km poniżej granicy Parku Narodowego. Ich obecności towarzyszyło przerzedzenie łęgów nadrzecznych i powstawanie nowych tam na potokach oraz wzrost liczby nor. Większość bobrów wyniosła się z tego rejonu w 1993 r. Obecnie żyje tu jedna rodzina. W 2003 r. pojawiły się za to bobry na drugim końcu Dorzecza Prądnika - na Dąbiu w Krakowie..

C

Chrabąszcz majowy
~ spory chrząszcz o długości 20-30 mm, o czarnej głowie i podpleczu, natomiast czerwono-brązowych pokrywach skrzydeł. Na obszarze całego dorzecza Prądnika najłatwiej go spotkać późną wiosną, kiedy roi się o zmierzchu w parkach, ogrodach i na obrzeżach lasów liściastych. Żywi się liśćmi drzew liściastych, najchętniej dębów.
Czapla siwa
~ duży, szaro upierzony ptak, zasiedlający brzegi zbiorników wodnych. W czasie lotu ma szyję wygiętą esowato, a nogi wyprostowane wzdłuż ciała. Skrzydłami wykonuje powolne ruchy, przypominające wiosłowanie. Poluje w płytkich wodach (także na mokrych łąkach), czatując nieruchomo na ryby, płazy, drobne ssaki. W dorzeczu Prądnika ptaki tego gatunku dały o sobie znać w 1989 r., kiedy korzystając z dobrych wyników gospodarstwa rybnego w Ojcowie, podbierały pstrągi ze stawów.
Czeczotka
~ ptak przylatujący nad Prądnik na zimowisko.

D

Drozd skalny
~ występował przed stu laty wśród nasłonecznionych skałek Ojcowa. Ornitolodzy przypuszczają, że wobec coraz liczniejszego występowania egzemplarzy tego gatunku w Pieninach i Bieszczadach, nieuchronnie pojawi się z powrotem nad Prądnikiem.
Dzięcioł
~ żyje tu kilka gatunków, wśród których najczęściej można spotkać dzięcioła czarnego, zielonego i zielonosiwego. Wszystkie one mają na głowie czerwony berecik z piór. Za przysmak uważają mrówki, także inne owady wydobywane najczęściej spod kory drzewnej.
Dzik
~ mimo pokaźnych rozmiarów, jest zwierzęciem trudnym do przeliczenia ze względu na migracyjny tryb życia. W lasach i na polach prądnickich przebywa jednocześnie od kilku do kilkudziesięciu osobników. Ma szczecinę czarno-brązową, głowę o długim pysku, klinowatą. Krótki ogon zakończony kitką. Samiec posiada duże, zakrzywione kły. Młode (warchlaki) mają sierść w kremowo-brązowe paski. Aktywny dniem i nocą. Lubi gromadnie żerować w lasach liściastych i mieszanych. Ma doskonały węch. Ryje ziemię w poszukiwaniu korzeni, bulw, owoców, larw, ślimaków. Kwiczy i chrząka. Na przełomie III i IV samica rodzi 3-12 młodych. Stare osobniki żyją samotnie.
Dżdżownica karpacka
~ można się na nią natknąć w pniach zbutwiałych drzew. Przy podrażnieniu zwierzę wydziela śluz, który w ciemnościach świeci.

G

Gawron
~ ptak przypominający wronę, o czarnym, połyskującym na granatowo upierzeniu. Ma charakterystyczną: nagą, jasną nasadę dzioba. Występuje w odkrytym terenie z pojedynczymi drzewami i w parkach. Tworzy liczne stada (także z wronami i kawkami). Żywi się owadami, odpadkami roślinnymi i kiełkującym ziarnem. Gniazda buduje na wysokich drzewach, nawet blisko zabudowań.
Gniewosz
~ samiec jest brązowy, samica bardziej szara, z ciemniejszymi plamami po bokach. Ma małą płaską głowę. Zasiedla obrzeża lasów, zarośla, poręby. Aktywny jest w ciągu dnia, lecz spotkanie z nim należy do rzadkości, bo lubi przebywać w ukryciu. Żywi się innymi gadami i małymi ssakami. Złapaną zdobycz dusi splotami ciała. Na spotkanie gniewosza należy się wybrać w okolice Ojcowa.
Gołąb grzywacz
~ jest dużym, szaroniebieskim gołębiem, z charakterystyczną białą plamą na karku. Zasiedla lasy i parki. Żywi się nasionami, żołędziami, trawą, liśćmi. Gniazda buduje z chrustu, na drzewach. Pięknie "grucha". Wzbijając się w powietrze głośno klaszcze skrzydłami. Na zimę odlatuje nad Morze Śródziemne.
Gronostaj
~ drapieżnik nieco większy od szczura. Jest smukły, o wydłużonym ciele i okrągłych, stojących uszach. Latem jest brązowy na wierzchu, a biały od spodu. W zimie - cały biały. Zawsze ma czarną końcówkę ogona. Żyje w lasach, na polach, ugorach, w ogrodach i parkach. Aktywny głównie nocą. Zgrabnie wspina się i skacze. Umie też pływać. Mieszka w małych norach, które wyściela liśćmi i trawą. Poluje na gryzonie, nawet o wielkości królika. W ciągu roku samica rodzi w jednym miocie 3-12 młodych.

J

Jastrząb
~ jest dużym ptakiem drapieżnym, o rozpiętości skrzydeł do 120 cm. Charakterystyczną cechą jego lotu jest kilkakrotne uderzanie skrzydłami, na przemian z lotem ślizgowym. Gnieździ się na terenach leśnych. Poluje na ptactwo, króliki i wiewiórki. Można go łatwiej spotkać w górnej części dorzecza Prądnika. Nad Krakowem nie pojawia się prawe wcale.
Jemiołuszka
~ ptak przylatujący nad Prądnik tylko na zimowisko.
Jerzyk
~ zamieszkuje cały prądnicki rejon: wsie i miasta. Nawet balkony i nisze na wysokich blokach są dla niego świetnymi miejscami do lepienia gniazd (źdźbła, włosy, pióra sklejone śliną). Ma długie, sierpowato wygięte skrzydła i krótki, rozwidlony ogon. Prawie całe życie spędza w powietrzu, łowiąc zespołowo latające owady. Na zimę odlatuje do tropików.
Jeż
~ ma krępe ciało, spiczasty pysk, krótkie uczy i nogi. Ciało ma pokryte sierścią i żółtawo-brązowymi kolcami. Można go spotkać w zakrzaczonym lesie i ogrodzie. Aktywny o zmierzchu i nocą. Szybko biega i potrafi pływać. Żywi się pająkami, dżdżownicami, ślimakami, także małymi ssakami i owocami. Wystraszony zwija się w kulkę. Odpoczywa w trawiasto-liściastym gnieździe. Jego sen zimowy trwa od października do kwietnia.
Jętka
~ owad zamieszkujący w pobliżu wszystkich prądnickich cieków wodnych. Posiada dwie pary przeźroczystych skrzydeł, z których przednie są wielkie, a tylne malutkie. Na końcu odwłoka ma charakterystyczne przysadki: długie 2 lub 3 wąsy. Gromadny taniec godowy jętek łatwo zaobserwować w ciepłe letnie wieczory nad powierzchnią wód. Samica składa jaja bezpośrednio do wody. Dorosłe owady żyją ok. jednego dnia, rozwój zaś larw trwa około 1 roku.

K

Karaś
~ nieduża ryba karpiowata (dorasta do 20 cm, choć rekordowe mają ponad 40 cm), żyjąca w spokojnej wodzie dopływów Prądnika, oczkach bagiennych, dołach potorfowych, gliniankach. Jest jak mało która ryba odporny na niedostatek tlenu. W wodach pozbawionych ryb drapieżnych rozmnaża się nadmiernie, czemu towarzyszy karłowacenie.
Kawka
~ jest jednym z najliczniejszych ptaków w dorzeczu Prądnika. Kark i okolice uszu ma jasno-szare, spód ciała ciemno-szary, a jego wierzch oraz skrzydła i przód głowy - czarne. Żamieszkuje zagajniki, skały, mury domów i kościołów, dzwonnice, dziuple, kominy. W okresie zimowym tworzy wraz z gawronami duże stada. Jest prawie wszystkożerna.
Kołatek
~ popularny mały, czarny, matowy chrząszczyk (ok. 6 mm) powodujący wielkie spustoszenia w konstrukcjach drewnianych i meblach. Wygryza okrągłe kanałki, z których sypią się drobne jak mąka trociny. Jego kołatanie godowe (głową o ścianki kanałków) łatwo usłyszeć w cichych pomieszczeniach.
Konik polny
~ pospolity mieszkaniec prądnickich pól i suchych łąk. Jest niewielki (do 20 mm), o owłosionej dolnej części tułowia i prostych lekko przeźroczystych skrzydłach. Czułki wystające z głowy ma lekko pogrubione ku końcom. Samica jest nieco większa od samca. Ten zaś sprawniej posługuje się swomi "skrzypcami", pocierając energicznie udami tylnych odnóży o przednie skrzydła. Przy użyciu tylnych nóg potrafi też doskonale skakać.
Kornik drukarz
~ wielki szkodnik drzewostanów świerkowych. Ma czarne, cylindryczne ciało o długości ok. 5 mm, pokryte małymi włoskami. Żyje wyłącznie pod korą świerka pospolitego. Samica drąży tutaj podłużny chodnik i w nim co kawałek składa jaja do tzw nisz jajowych. Wylęgające się larwy drążą swoje chodniki prostopadle do macierzystego, tworząc efektowny obraz żerowania. Dopiero dorosły chrząszcz "wygryza się" na zewnątrz drzewa.
Kos
~ samiec ma upierzenie czarne a dziób i powieki pomarańczowe. Samica jest brązowa z nieco jaśniejszym spodem ciała, plamkami na szyi i brązowym dziobem. Kosa można często spotkać w lasach, parkach i ogrodach, gdzie chodząc po ziemi poszukuje gąsienic, owadów i drobnych owoców. Rano i wieczorem, siedząc na jakimś podwyższeniu, chętnie śpiewa. Gniazdo buduje w zaroślach, krzewach. Nie wszystkim osobnikom chce się odlatywać na zimę do ciepłych krajów, stąd można go spotkać przez cały rok.
Kosarz pospolity
~ bardzo rozpowszechniony w tym rejonie pająk, o małym odwłoku (ok. 6 mm) i bardzo długich, cienkich odnóżach. Mieszka wśród krzewów i drzew, lecz najczęściej można go spotkać w piwnicach i zabudowaniach gospodarczych. Swoje ofiary (owady, małe stawonogi) chwyta bardzo sprawnie za pomocą nóg.
Kret europejski
~ ma ciało walcowate, duże przednie łapy wyposażone w pazury. Miękka sierść z wierzchu jest prawie czarna, zaś od strony brzucha jaśniejsza. Pysk i dłonie - nagie. Mieszka w norach na łąkach, polach, w lasach liściastych i ogrodach. Jest aktywny w ciągu dnia. Kopie pod powierzchnią ziemi rozgałęzione korytarze, z których część urobku przeznacza na kopce (utrapienie ogrodników). Żywi się dżdżownicami, ślimakami, owadami.
Krogulec
~ średniej wielkości ptak drapieżny (rozpiętość skrzydeł do ok. 80 cm); samicę łatwo pomylić z samcem jastrzębia (w locie jednak szybciej uderza skrzydłami niż jastrząb). Gnieździ się w urozmajconym terenie, w lasach iglastych i mieszanych. Można go spotkać na terenie całego dorzecza Prądnika, nawet nad obszarami miejskimi.
Krzyżak ogrodowy
~ występuje licznie prawie wszędzie; najchętniej na łąkach i na skraju lasów. Samica osiąga wielkość do 18 mm, samiec do 6 mm. Ubarwienie od jasno- do ciemnobrązowego, z charakterystycznym białym krzyżem na powierzchni odwłoka. Buduje kolistą pajęczynę zaczepioną do roślin, płotów, budynków. Włókna rozchodzące się promieniście są jej szkieletem, zaś włókno biegnące spiralnie jest pokryte substancją klejącą. Czatuje pośrodku pajęczyny. Złapaną zdobycz paraliżuje jadem a następnie wysysa jej wnętrzności. Samica składa w jesieni ok. 100 jaj.
Krzyżówka
~ kaczka dość popularnie spotykana w wodach Prądnika i jego dopływów, szczególnie lubi pływać w miejscach o wolniejszym nurcie. Mało płochliwa. Samica szaro-brązowa, samiec popielaty, z czarną głową o zielonym połysku i białej obrączce wokół szyi. Żywi się roślinami wodnymi, owadami i ich larwami, skorupiakami i mięczakami. Lubi być dokarmiana np. chlebem.
Kuna leśna
~ jest leśnym drapieżnikiem (nieco mniejszym od kota) o wydłużonym tułowiu i krótkich łapach. Cała jest pokryta jedwabistą sierścią o kolorze brunatnym, tylko na piersi ma jaśniejszą plamę. Najchętniej poluje nocą. Wspina się i skacze doskonale, polując na zwierzęta do wielkości królika. Zjada też chętnie ptasie jaja. Młode przychodzą na świat w kwietniu, a jest ich w miocie 2-5.
Kuropatwa
~ można ją spotkać dość często na prądnickich polach uprawnych i wrzosowiskach. Jest nieco większa od gołębia. Bardzo szybko biega, a w razie potrzeby wzlatuje prosto do góry. Zjada nasiona, pąki roślin i drobne zwierzęta. Zimuje całymi rodzinami.
Kwiczoł
~ ptak przylatujący nad Prądnik z Europy wschodniej, na zimowisko. Ma głowę i kuper szare, grzbiet kasztanowy, brzuch kremowy, a pierś rdzawą w czarne plamki. Przebywa gromadnie w otwartym terenie i na granicy lasu. Żywi się drobnymi owocami. Spłoszone stado odfruwa z głośnym świergotem.

L

Lis
~ niegdyś popularny tutaj drapieżnik, spędzający sen z oczu wielu prądnickich gospodarzy (nawet tych mieszkających blisko "miasta"), dziś nie jest już tak wszechobecny. Jego liczebność szacuje się na 80-100 sztuk. Trzyma się chętnie terenów leśnych i zakrzewionych ugorów. Jest aktywny nocą. Ma doskonale rozwinięte zmysły wzroku, węchu i słuchu. W okresie godowym głośno szczeka. Poluje na ssaki do wielkości zająca i ptaki do wielkości gęsi. Główny przenosiciel wścieklizny na terenie Dorzecza.

Ł

Łasica
~ jest nieco mniejsza od szczura, a wyglądem przypomina gronostaja w letniej szacie (grzbiet brązowy a brzuch biały). Aktywna głównie w ciągu dnia. Gniazdo zakłada w małych norach lub dziuplach, które wyściela liśćmi. Poluje (wraz z młodymi) na zwierzęta do wielkości królika. Samica rodzi do trzech miotów rocznie, po 3-9 młodych.

M

Mącznik młynarek
~ wydłużony chrząszcz o barwie kasztanowej i długości ciała do 18 mm. Pospolity w środowisku naturalnym (np. próchno starych drzew liściastych) jak i w budynkach, do których przyfruwa przez otwarte okna, zwabiony światłem. Jego larwy zwane "mącznymi robakami" lubią się zagnieździć w nieodpowiednio opakowanych produktach spożywczych.
Motyl kraśnik
~ w Polsce występuje tylko na kilku stanowiskach, w tym w okolicach Ojcowa. Zamieszkuje suche, nasłonecznione łąki, rzadkie zarośla i widne lasy. Wielkość 25-35 mm. Jaskrawe plamy na skrzydłach ostrzegają ptaki o jego niesmaczności. Gąsienica kraśnika żeruje głównie na roślinach motylkowatych. Przepoczwarzają się w charakterystycznym kokonie o ostrych końcach, przytwierdzonym do źdźbła trawy.
Mrówka rudnica
~ występuje powszechnie w pobliżu dróg biegnących przez drzewostany iglaste. Ich mrowiska mieszczą nawet do 100 tys. osobników. Samiec jest czarny, zaś samica czerwono-brązowa. Zapłodnienie samic następuje podczas lotu godowego (mrówki mają jeszcze wtedy skrzydła). Po utracie skrzydeł samice zakładają nową kolonię, a samce giną. Są wszystkożerne, przez co oczyszczają całe otoczenie mrowiska, przede wszystkim ze szkodników.
Muchołówka
~ w lasach nadprądnickich można spotkać 4 gatunki tego stosunkowo mało liczebnego ptaka.
Mysikrólik
~ jest ptakiem małym, niezbyt licznym, charakterystycznym głównie dla ojcowskich lasów.
Mysz zaroślowa
~ zamieszkuje lasy, ogrody, polne kępy drzew, miedze. Aktywna nocą. Zwinnie biega i daleko skacze. Kopie głębokie korytarze z niemal pionowym wejściem, spiżarnią i gniazdem. Czasem wykorzystuje opuszczone korytarze kreta i nornicy. Zjada nasiona, owoce, grzyby, dżdżownice, ślimaki. Mnoży się 3-4 razy w roku.
Myszołów
~ pospolity w dorzeczu Prądnika, spory ptak drapieżny, o rozpiętości skrzydeł ok. 130 cm. Gnieździ się najczęściej na skraju drzewostanów, graniczących z polami i łąkami. Na zdobycz czatuje, siedząc na konarze drzewa lub słupie. Żywi się drobnymi gryzoniami (głównie myszą polną), jaszczurkami, drobnym ptactwem a nawet owadami.

N

Nietoperz
~ jest najbardziej charakterystycznym ssakiem Doliny Prądnika w jego górnym biegu. Sylwetkę nietoperza umieścił w swoim godle Ojcowski Park Narodowy. Spośród 21 gatunków żyjących w Polsce spotyka się tutaj aż 15. Najpowszechniej występują podkowiec mały i nocek duży. Dawniej, podczas snu zimowego nietoperze tworzyły kolonie na ścianach jaskiń. Dzisiaj na terenach prądnickich spotyka się tylko pojedyncze okazy. Aktywny nocą. Żywi się nocnymi owadami, chrząszczami. Zdobycz lokalizuje i trasę przelotu wyznacza przy użyciu ultradźwięków.
Nornik zwyczajny
~ zasiedla pola, miedze, łaki. Aktywny dniem i nocą. Dobrze pływa. Kopie w ziemi długie korytarze o wielu otworach na powierzchnię. W zimie potrafi kopać nory w śniegu. W korytarzach gromadzi pożywienie: trawy, zioła, owoce, nasiona, korę. Podziemne gniazdo mości suchą trawą. Samica może mieć w ciągu lata do 6 miotów, nawet po 10 młodych.

O

Omomiłek szary
~ chrząszcz długości 10-15 mm, o czerwonej głowie i tułowiu, zaś czarnych pokrywach skrzydeł i nogach (owłosionych). Można go spotkać na łąkach nadrzecznych, skrajach lasu, wrzosowiskach. Larwy żyją w ziemi lub ściółce, żywiąc się głównie ślimakami, które zabijają swoim jadem.
Osa
~ jest mniejsza od szerszenia (do 27 mm), o podobnej jak on budowie. Lubi przebywać w towarzystwie ludzi, rzadziej w lasach i na polach. Jest bardzo ciepłolubna. Gniazdo zakłada pod ziemią. Żywi się owocami i nektarem, zaś larwy - schwytanymi owadami. Każda rodzina powstaje na wiosnę, zakładana przez jedną matkę. W jesieni liczebność rodziny może osiągnąć nawet 10 tys. osobników. Późną jesienią wszystkie osy, z wyjątkiem nielicznych zapłodnionych matek, giną.

P

Padalec zwyczajny
~ beznoga, jasno- lub ciemnobrązowa jaszczurka o gładkich łuskach. Osiąga długość do 50 cm. Zamieszkuje miejsca o umiarkowanej wilgoci, lecz gęsto porośnięte. Najbardziej jest aktywny rano i o zmroku. Poluje wtedy na owady, pająki, dżdżownice i ślimaki. W październiku wyszukuje sobie jamę, dziuplę itp. i zapada w sen zimowy. Rozmnaża się wiosną.
Pasikonik zielony
~ typowy mieszkaniec prądnickich krzewów i zarośli. Charakterystyczne cechy to długość do 40 mm, długie cienkie czułki na głowie, i silne skoczne odnóża. Samiec, pocierając o siebie przednie skrzydła wydaje długie głośne dźwięki. Zarówno owad jak i larwa pasikonika jest drapieżnikiem.
Paź królowej
~ rzadki, duży motyl o kremowych skrzydłach, pokrytych dookoła przepięknym, czarno-granatowym rysunkiem, z dwiema czerwonymi plamami. Sporadycznie można go spotkać wśród prądnickich, pagórkowatych pól. Żywi się nektarem kwiatów, głównie roślin baldaszkowatych. Lata dość szybko, przenosząc się niekiedy na duże odległości. W ciągu roku mogą się pojawić dwa pokolenia tego motyla. Gąsienice są duże, zielone, w czarne i czerwone pasy poprzeczne.
Piżmak
~ gatunek pochodzący z Ameryki Płn, sprowadzony do Czech w 1905 r. dla celów hodowlanych, przedostał się do Polski 20 lat później. Spotyka się go nad wodami Prądnika i Sąspówki.
Pliszka górska
~ gatunek typowy dla sąsiedztwa górskich potoków. Wybiera teren nie zalesiony. Nie przeszkadza jej sąsiedztwo człowieka. Żywi się owadami, które wyszukuje na piechotę, na powierzchni ziemi. W szybkim marszu zatrzymuje się co chwilę i kiwa charakterystycznie ogonem. Lata w sposób bardzo falisty. Nie ma specjalnych upodobań co do warunków na założenie gniazda. Chętnie zamieszkuje teren OPN.
Pluszcz
~ gatunek ptaka typowy dla górskich potoków. Można go dość często spotkać nad wodami środkowego i górnego Prądnika oraz Sąspówki.
Pływak żółtobrzeżek
~ chrząszcz pływająco-latający, długości ok. 35 mm, w kolorze brunatnym z żółtymi obrzeżami (stąd nazwa). Zamieszkuje stawy i oczka wodne porośnięte roślinami wodnymi. Świetnie nurkując, oddycha tlenem atmosferycznym zgromadzonym pod pokrywami skrzydeł. Zapas starcza mu na 10-15 minut.
Podrzut szary
~ szary, matowy chrząszcz o długości 12-17 mm, o dużej wyraźnie oddzielonej od odwłoka części głowowej. Można go spotkać od wczesnej wiosny w całym dorzeczu Prądnika. Dorosłe osobniki żywią się liśćmi i kwiatami, larwy natomiast żyją pod ziemią i zjadają korzenie roślin (niekiedy powodując spore szkody). Wystraszony udaje martwego, a jego gruczoły wydzielają zapach padliny.
Pomrów błękitny
~ jeden z największych i najładniejszych przedstawicieli nagich ślimaków lądowych. Występuje niezbyt licznie na terenie OPN, lecz jest łatwy do dostrzeżenia (ze względu na wielkość i charakterystyczne zabarwienie).
Pstrąg potokowy
~ ryba drapieżna, łososiowata, zamieszkująca głównie wody Sąspówki (też Prądnika). Bardzo wymagająca. Żyje tylko z czystych, dobrze natlenionych, bystrych wodach. Przeciętnie osiąga długość 30 cm, która jest jej wymiarem ochronnym (na terenie OPN nie wolno wędkować!).
Pstrąg tęczowy
~ krewniak potokowca, lecz znacznie mniej wymagający. Jest znacznie masywniejszy od krewniaka, ma mniejszą głowę i paszczę (wymiar ochronny też 30 cm). Ciało ma pokryte czarnymi cętkami, same zaś boki miedziano-fioletową smugą (tęczą). Hodowany jest w ojcowskich stawach rybnych, skąd ma bardzo blisko do wód Prądnika. Można go spotkać w wodach tej rzeki jeszcze daleko na południe od Ojcowa. Białucha jest rzeką pstrągową aż do Dworku Białoprądnickiego i do tego miejsca wolno łowić pstrągi tylko na sztuczną przynętę. Oczywiście, w Ojcowskim Parku Narodowym połów ryb jest zabroniony.
Pszczoła miodna
~ owad bardzo popularny, można go tutaj spotkać wszędzie, choć baczniejszą uwagę poświęcamy mu najczęściej bezpośrednio po użądleniu. Pszczoły fruwają najchętniej wśród roślinności, której kwiaty dają nektar i pyłek. Na terenach prądnickich można naliczyć jeszcze sporo niedużych pasiek.
Puchacz
~ o występowaniu tutaj przed laty tego rzadkiego ptaka mówi nazwa Puchaczowej Skały. Dzisiaj gatunek nieobecny.
Pustułka
~ nieduży ptak drapieżny (rozpiętość skrzydeł do 60 cm). Naturalnym środowiskiem zamieszkiwania są strome, wapienne skałki okolic Ojcowa. W ostatnich latach spora ilość tych ptaków zasiedliła dachy najwyższych bloków mieszkalnych np. na Czerwonym Prądniku. Poluje na głównie na myszy i duże owady.
Puszczyk
~ jest najczęściej spotykaną sową dorzecza Prądnika (na równi z sową uszatą). Gnieździ się w nasłonecznionych lasach liściastych i mieszanych, wybierając dziuple starych drzew, nieopodal cieków wodnych. Spotykany również w dolnej części dorzecza: w parkach i ogrodach. Poluje nocą na drobne gryzonie i wypłaszane przez siebie z gniazd ptaki. Charakterystyczny jest głos samca: "hu hu huu".

R

Rusałka pokrzywnik
~ piękny motyl o czerwono-brunatnych skrzydłach, pokrytych czarnym, żółtym i niebieskim rysunkiem. Można go spotkać wszędzie na otwartej przestrzeni. W dorzeczu Prądnika pojawiają się 2-3 pokolenia, które latają od maja do października. Spija nektar różnorodnych kwiatów, można go też spotkać na owocach. Samica składa jaja na liściach pokrzyw, gdzie żyją potem gromadnie gąsienice rusałki. Motyl ten zimuje w miejscach osłoniętych przed czynnikami atmosferycznymi (jaskinie, poddasza, strychy).

S

Sarna
~ jest wbrew pozorom dość licznym reprezentantem parzystokopytnych na terenie Prądnika. Szacuje się, że żyje tu na wolności (lasy, pola, łąki) ok. 200 osobników. Latem jest umaszczona rdzawo-brunatnie, zimą zaś na biało. Młode mają na ciele białe plamki. Poroże samca ma do trzech odnóg na tyce. Samiec zrzuca je w listopadzie, a nowe odrasta aż do kwietnia. Aktywna o zmierzchu. Żyje samotnie, w parach lub w stadzie. Żywi się pędami roślin, grzybami, owocami. Samica rodzi na przełomie maja i czerwca 1-2 młode.
Sikora
~ w dorzeczu Prądnika doliczono się 6 gatunków tych ptaków. Zamieszkuje lasy liściaste, ogrody i parki. Żywi się głównie owadami i nasionami. Najłatwiej spotkać ją tutaj zimą, gdzie przylatuje z północy. Zimowe stadka tych ptaków składają się często z kilku gatunków. Sikora bogatka jest częstym gościem miejskich karmników.
Skorobieżek miedziak
~ chrząszcz długości ok. 8 mm, w kolorze ciemnobrązowym. Charakterystyczne, pomarańczowe rozjaśnienia posiada tylko u nasady czułków i na goleniach odnóży. Biegacz ten jest pospolity na stanowiskach słonecznych i suchych. Można go też spotkać na części piaszczystych brzegach prądnickich wód, oraz na obrzeżach dróg polnych.
Skowronek
~ ptaszek, o wielkości i upierzeniu podobnym do wróbla. Ma na głowie krótki zaokrąglony czub. Biega szybko, z przysiadami. Śpiew w czasie lotu ma znaczenie oznaczające jego teren. W czasie ciepłego lata widać go ponad polami, jak zawieszony w powietrzu bije mocno skrzydłami, a następnie pikuje w dół, bądź szybuje.
Sowa uszata
~ jest jedną z najczęściej spotykanych sów dorzecza Prądnika (na równi z puszczykiem). Gnieździ się na obrzeżach lasów, w kępach drzew pośród pól, a także blisko aglomeracji miejskich: w parkach i ogrodach, zajmując najchętniej puste gniazda wron. Żywi się myszami i drobnym ptactwem. Zimą nie odlatuje, lecz zbiera się w stada po kilkanaście osobników.
Sprężyk sosonowy
~ chrząszcz o długości ciała 12-18 mm, o czarnej głowie i takimże owłosionym tułowiu, oraz czerwonych pokrywach skrzydeł. Występuje dość powszechnie w lasach szpilkowych i mieszanych. Najłatwiej napotkać go na pniach (także pod korą) sosen, świerków, dębów i buków oraz na kwiatach roślin baldaszkowatych. Ciekawostką jest posiadanie przez niego na spodzie przedtułowia wyrostka, umożliwiającego przewrócenie się podskokiem z grzbietu na brzuch.
Sroka
~ ptak wielkości wrony, o kontrastowym, metalicznie połyskującym czarno-białym upierzeniu i długim ogonie. Zamieszkuje otwarte tereny pól z pojedynczymi zagajnikami, obrzeża lasów. Mimo wielkiej płochliwości, nie stroni od ludzkich zabudowań. Żywi się owadami i ich larwami, pająkami, ślimakami, małymi żabami, gryzoniami oraz jajami i pisklętami. Zjada także owoce, nasiona i padlinę. Gniazdo buduje wysoko w koronie drzewa i nakrywa je daszkiem.
Stonka ziemniaczana
~ szkodnik wielkości 6-10 mm. Charakterystyczne, pasiaste ubarwienie pokryw skrzydeł nie pozwala jej pomylić z innym chrząszczem. Występuje powszechnie w dorzeczu Prądnika. Można ją spotkać od kwietnia do października. Samica potrafi znieść ponad 1000 jaj, z których już po tygodniu wylęgają się żarłoczne, pomarańczowe, kropkowane na czarno larwy, powodujące najwięcej spustoszeń wśród upraw ziemniaczanych.
Szerszeń
~ duży owad (ok. 35 mm), o brunatno-czerwonym tułowiu i głowie, oraz żółto-czarnym odwłoku. Żyje w lasach wśród drzew (gniazda w dziuplach), lubi się też gnieździć w budynkach (strychy, poddasza). Buduje gniazda z szarej masy papierowej z przeżutego spróchniałego drewna. Gniazdo zakłada jedna z samic, a kończą go już wyklute robotnice. Rodzina szerszeni może się składać z 5 tys. osobników. Zimują tylko zapłodnione matki.
Szpak
~ ptak wielkości kosa. Ma czarne, biało nakrapiane upierzenie błyszczące odcieniem zieleni i purpury. Krótki ogon i spiczasty żółty dziób. Zamieszkuje pola uprawne, lasy, ogrody, parki. Żywi się robakami, stawonogami i owocami. Lata w stadach, które jesienią mogą liczyć po kilka tysięcy osobników. Jest prawdziwą plagą prądnickich plantacji owocowych.

Ś

Ślimak winniczek
~ największy ślimak skorupowy na tym terenie. Zamieszkuje najchętniej jasne, wilgotne lasy i zagajniki liściaste i mieszane, a także ogrody, parki i łąki. Brązowa skorupa posiada max. 5 zwojów. Może być ona zamykana krzepnącą błoną śluzową, chroniącą zwierzę przed suszą i naturalnymi wrogami. Na czas snu zimowego otwór zaślepiony jest wapienną pokrywą. Winniczek żyje do 6 lat.
Świerszcz polny
~ ma krępą budowę, długość do 2,5 cm, długie cienkie czułki i czarny kolor ciała. Żyje na suchych łąkach, na nasłonecznionych stokach wzniesień, w miedzach. Głośny dźwięk (przez pocieranie skrzydeł) wydają tylko samce, kiedy zabierają się do kopania podziemnego tunelu. Z tego powodu słychać je tylko do końca czerwca. Są aktywne w nocy. Roślinożerne.
Świtezianka
~ spora (do 7 cm) ważka o metalicznej, zielono-niebieskiej barwie. Samice mają skrzydła zielonkawe i przeźroczyste; samce też, lecz z ciemniejszym, mieniącym się pasem. Można ją spotkać najczęściej nad brzegami wolno płynących dopływów Prądnika. Lata wolno, zygzakami, lecz potrafi w powietrzu zręcznie chwytać inne owady. Samica składa jaja najczęściej pod powierzchnią wody.

T

Traszka zwyczajna
~ płaz ogoniasty, o grzbiecie zółto-brązowym oraz gardzieli i brzuchu pomarańczowym w czarne plamki. Osiąga długość 10 cm. Samiec w okresie godowym ma ząbkowany grzebień. Zamieszkuje słoneczne miejsca na brzegach lasu, pola, łąki. Dobrze się czuje wśród kamieni i kawałków drewna. Podczas upałów przebywa w wilgotnym mchu, lub przykryta liśćmi. Gody odbywa w płytkich oczkach wodnych, rowach i stawach. Aktywna głównie nocą, choć potrafi się pokazać i w ciągu deszczowego, pochmurnego dnia.Żywi się dżdżownicami, owadami i ślimakami.
Trzmiel ziemny
~ gruby, bogato owłosiony owad spotykany często na prądnickich otwartych przestrzeniach łąk, pól oraz w lasach. Czarny kolor kudełków na tułowiu i odwłoku przeplata się z żółtym, a zakończenie odwłoka jest białe. Wylęg odbywa się w woskowych plastrach, w podziemnych korytarzach gryzoni (nawet do 1,5m pod powierzchnią). Rodziny składają się z kilkuset osobników.

W

Wałęsak łąkowy
~ bardzo popularny, szybkochodzący, średniej wielkości pająk o jasnobrązowym zabarwieniu. Na głowotułowiu ma dwa ciemnobrązowe pasy, otoczone białawymi smugami. Żyje na polach i łąkach w dobrze nasłonecznionych miejscach.
Ważka czarnoplama
~ dość duży owad drapieżny (długość do 8,5 cm), w kolorze jasno-brązowym, z ciemniejszym końcem tułowia i czarną głową. Posiada cztery skrzydła, po dwie czarne plamy na każdym z nich. Trzyma się blisko wolno płynących dopływów rzeki Prądnik oraz stawów i oczek wodnych. Na ofiarę czatuje z zasiadki. Samica składa jaja w locie, starając się by upadły na powierzchnię wody. Larwa przeobraża się w owada dopiero po dwóch latach. W poszukiwaniu nowych miejsc żerowania potrafi przebywać spore odległości.
Wiewiórka
~ wierzch ciała ma rudy, brązowy, lub czarny. Spód biały. Puszysty ogon, a w zimie kitki na uszach. Zamieszkuje parki, ogrody i lasy. Żyje na drzewach, gdzie wspaniale skacze po gałęziach. Mieszka w dziuplach, opuszczonych gniazdach wron i srok. Aktywna w ciągu dnia. Zjada nasiona i pąki drzew, jagody, grzyby, korę, także jaja i pisklęta. Nie zapada w sen zimowy.
Wrona
~ jest jednym z najliczniejszych ptaków, zamieszkujących dorzecze Prądnika wśród otwartych pól, na skrajach lasu i w parkach miejskich. Najczęściej można tu zaobserwować podgatunek siwy, który ma szary kark, grzbiet i spód ciała - resztę zaś czarne. Jest wszystkożerna. Gniazdo buduje w koronie starych drzew. Gniazduje w parach.
Wróbel
~ przebywa głównie w pobliżu ludzkich osiedli. Ptak gromadny. Jego charakterystyczne ćwierkanie można usłyszeć prawie na każdym podwórku i placu. Żywi się owadami i roślinami. Gniazdo wije w szczelinach murów, za rynnami dachowymi itp. Jeden z najpospolitszych ptaków dorzecza Prądnika.
Wstężyk
~ ślimak o długości stopy ok. 25 mm i skorupie żółtej z brązową spiralną wstęgą. Łatwo go spotkać w tutejszych ogrodach, parkach (żywopłoty) i lasach. Żywi się zielonymi częściami roślin. Jest obojnakiem. Jego sen zimowy trwa od października do maja. Na czas snu zasklepia skorupę śluzem bogatym w wapń, tworzącym twarde denko.

Z

Zając szarak
~ wierzch ciała ma szaro-żółto-brązowy, pierś rudą, brzuch biały. Mały ogon jest z wierzchu czarny, od spodu biały. Uszy długie, stojące, na końcach czarne. Zasiedla łąki, pola, lasy. Szybko biega, chodzi w sposób "kicający", potrafi też pływać. Zagrożony, tupie przednimi łapami. Żywi się trawą, owocami, grzybami, ziarnem (czasem też padliną). Samica rodzi w okresie od III do X, 3-4 mioty po 2-4 młode, które będąc zagniazdownikami, niemal od razu potrafią biegać.
Zaskroniec
~ jest wężem pospolitym, o spotkanie z którym łatwo nad wodą w ciepły, letni dzień. Osiąga długość do dwóch metrów, choć w tym rejonie nie napotkano jeszcze tak dużego osobnika. Ma szaro-czarny kolor całego ciała, z charakterystycznymi dwiema żółtymi plamami po obu stronach głowy. Choć niekiedy budzi lęk, nie jest jadowity! Żywi się żabami, ropuchami, jaszczurkami i owadami. W razie niebezpieczeństwa potrafi udawać martwego, wydzielając jednocześnie przykrą dla napastnika woń. Zimuje (od października do maja) w pobliżu cieków wodnych o niezbyt bystrym nurcie: pod kamieniami, korzeniami, w pryzmach kompostowych.
Zięba
~ należy do ptaków śpiewających. Występuje w terenie porośnietym drzewami i krzewami. Ma wielkość wróbla, o znacznie ciekawszym szaro-rudo-biało-czarnym upierzeniu. Chodząc po ziemi poszukuje głównie nasion. Owady zjada najczęściej w okresie lęgowym. Buduje kuliste gniazda, zawieszone na drzewie kilka metrów nad ziemią.

Ż

Żagnica
~ największa z ważek występujących na tym terenie, osiągająca długość 10 cm. Tułów ma pokryty kontrastowym, żółto-czarnym rysunkiem. Posiada dwie pary całkiem przeźroczystych skrzydeł. Trzyma się granicy lasu i dróg leśnych, biegnących nawet daleko od wody. Jest bardzo szybka i zwrotna: potrafi upolować w locie praktycznie każdego owada. Na własnym terenie atakuje też każdą inną żagnicę. Jaja składa na roślinach wodnych, tuż pod powierzchnią wody. Cykl rozwoju trwa 2 lata.
Żmija zygzakowata
~ jest gadem spotykanym w dorzeczu Prądnika dość rzadko. Samiec jest koloru szarego, samica - brązowego. Niekiedy bywa miedziano-czerwona. Zygzak na grzbiecie (niekiedy słabo widoczny) biegnie przez cała długość ciała. Żyje na obrzeżach lasów, pól, w porośniętych pryzmach kamieni i żwiru. Aktywna w ciągu dnia i o zmierzchu. Lubi ciepło, choć unika bezpośredniego nasłonecznienia. Żywi się myszami, ptakami, żabami. Zimuje w grupach, od września do kwietnia, chowając się w szczelinach ziemi i pni drzewnych. Jadowita. Może osiągać długość do 80 cm.
Żuk leśny
~ średniej wielkości (12-20 mm) chrząszcz, o kolorze czarnym z odcieniem zielono-niebieskim, spotykany w odchodach zwierząt roślinożernych i starych grzybach. Wiosną kopie podziemne chodniki w pobliżu stert nawozu. Jaja są składane w odgałęzieniach tych chodników (po 1 szt. w każdym). Tutaj też gromadzone są większe ilości nawozu dla pożywienia larw, które przepoczwarzają się dopiero latem następnego roku. Występuje w całym dorzeczu.